 |
|
|
|
|
|
Vermijden van interne belangenvermenging
Uit onze jongste enquête blijkt dat rechtsbijstandverzekering afgesloten in een afzonderlijk contract veld blijft winnen. Het alternatief, rechtsbijstandverzekering als onderdeel van een boar*-polis, wordt vooral "omwille van zijn administratieve eenvoud en prijs" gekozen. Toch is zo 'n gecombineerd aanbod in één en dezelfde polis niet zonder risico 's. De belangenverdediging van de klant riskeert op een intern belangenconflict bij de boar*-verzekeraar te botsen.
* boar =brand, ongevallen alle risico 's
Sinds ruim twintig jaar hebben boar-verzekeraars de mogelijkheid om ook rechtsbijstand in hun polissen aan te bieden. Voorwaarde is wel dat het beheer strikt gescheiden van de andere poliswaarborgen en activiteiten loopt. Dit om belangenvermenging te voorkomen. De wet op de landsverzekeringsovereenkomst legt dit zeer uitdrukkelijk op. Voor de verzekerde is er dus op het eerste zicht geen vuiltje aan de lucht. Maar in de praktijk liggen de zaken toch helemaal anders. Het bestaan van een wet is ook hier, nog geen waarborg op de correcte naleving ervan.
We duiden deze problematiek met een aantal voorbeelden uit de dagdagelijkse praktijk en stellen hierbij telkens een aantal vragen.
Praktijkvoorbeelden
Situatie 1
Een klant veroorzaakt in zwaar dronken toestand een ernstig ongeval. Op basis van de polisvoorwaarden kan de ba*-verzekeraar een regresvordering instellen. Althans in theorie, want in sommige arrondissementen staat de rechter er immers op dat de ba*-verzekeraar eerst een door de klant ondertekend exemplaar van de polis voorlegt. Het gebeurt echter vaak dat de handtekening van de klant op de polis ontbreekt. Rechtspraak heeft al meermaals aangetoond dat de ba-verzekeraar dan bakzeil haalt. Hij mag en kan in zo 'n situatie zelfs helemaal geen verhaal uitoefenen.
Vraag : Zal de medewerker van de afdeling rechtsbijstand de verzekerde spontaan op de hoogte brengen van het bestaan van dergelijke rechtspraak? Zal deze dossierbeheerder in het verweer gaan tegen een onterecht ingestelde regresvordering door zijn collega van de ba-afdeling?
*ba = burgerlijke aansprakelijkheid
Situatie 2
Een nieuwe klant brengt na enkele weken reeds een 'Pro Justitia' binnen. Hij wordt vervolgd voor het feit dat hij voor de zoveelste keer dezelfde verkeersinbreuk pleegde. In de dagvaarding worden de eerder veroordelingen uitdrukkelijk vermeld. De dossierbeheerder 'rechtsbijstand' van de ba-verzekeraar haalt het verzekeringsvoorstel erbij. Hij stelt vast dat de klant de vroegere veroordelingen verzweeg.
Vraag : Welke garantie heeft de klant dat de schadebeheerder rechtsbijstand zijn collega van de ba-afdeling hierover niet tipt? De ba-verzekeraar heeft dan immers de mogelijkheid om de nietigheid van de polis in te roepen en om met terugwerkende kracht de uitgaven van de vorige schadegevallen terug te vorderen.
Situatie 3
Een klant veroorzaakt in licht beschonken toestand een aanrijding. De politie acteert dit. Gelukkig zijn de gevolgen van het ongeval zeer beperkt. Er is enkel wat materiële schade. In overleg met de tegenpartij wordt de vergoeding van de materiële schade onderling geregeld. Zonder tussenkomst van de ba-verzekeraar. Op die manier ontloopt de klant een eventuele premieverhoging, mogelijke polisopzeg en melding bij Datassur. Voor zijn strafrechterlijke verdediging wil hij echter wel graag een beroep doen op de rechtsbijstandwaarborg van zijn ba-polis.
Vraag : welke zekerheid heeft de klant dat de 'Pro Justitia' bij de aangifte onmiddellijk en uitsluitend op de rechtsbijstandafdeling toekomt, zonder dat een medewerker van de ba afdeling deze dagvaarding eerst te zien krijgt? Dit is niet evident. De waarborgen 'ba' en 'rechtsbijstand' zijn immers in één polis onder éénzelfde polisnummer opgenomen.
Situatie 4 :
De zoon van een klant veroorzaakt een ongeval. De ba-beheerder roept de nietigheid van de polis in omdat volgens hem de naam van de jonge bestuurder opzettelijk in de polis werd verzwegen. Nochtans reed de zoon toevallig met de wagen van zijn vader. De makelaar wil de regresvordering tegen zijn klant betwisten. Hij doet daarom aangifte aan de afdeling rechtsbijstand van de ba-verzekeraar. Omdat deze waarborg deel uitmaakt van de ba-polis en er bijgevolg maar één verzekeringsvoorstel is, weigert de afdeling rechtsbijstand tussenkomst te verlenen. Omdat de jonge bestuurder werd verzwegen, wil ook de beheerder 'rechtsbijstand' de nietigheid van de rechtsbijstand inroepen.
Vraag : Hoe groot is de kans dat de dossierbeheerder 'rechtsbijstand' de klant toch advies en bijstand verleent?
Situatie 5 :
De ba-afdeling overweegt een regresvordering in te stellen. Als verzekeraar is het handig te weten over welke rechtsbijstandformule de klant beschikt. Bevat deze bijvoorbeeld al dan niet een waarborg voor contractuele geschillen met de eigen verzekeraar? Is dit niet het geval dan kan de klant geen beroep doen op de specifieke bijstand en advies op dit vlak.
Vraag :
Welke wettelijke regel verbiedt de ba-afdeling om dit in de betrokken polis na te zien en daar haar uiteindelijke beslissing op af te stemmen?
Situatie 6 :
Een klant is verhuisd en meldde de makelaar zijn adreswijziging. Hij gaf dit onmiddellijk aan de ba-verzekeraar door. De verzekeraar verwerkte het nieuw adres echter niet administratief correct. Met alle gevolgen nadien. Het vervaldagbericht wordt naar het vroegere adres gestuurd. Omdat de verzekeraar geen betaling registreert, stuurt hij aangetekend een schorsingsbrief. Ondertussen veroorzaakt de klant een ongeval. De verzekeraar weigert tussen te komen. De makelaar wil dit via de afdeling rechtsbijstand laten rechtzetten. Ook zij weigert tussenkomst omdat de premie niet (tijdig) werd betaald!
Vraag :
Welke zekerheid heeft de makelaar dat de rechtsbijstandbeheerder de visie van de ba-beheerder niet volgt?
Situatie 7 :
Een klant heeft een auto-ongeval. Er zijn geen derden bij betrokken. Zijn inzittende echtgenote loopt echter wel zware lichamelijke letsels op. De beheerder van de ba-afdeling ziet in de polis dat de financiële limiet van de rechtsbijstandwaarborg ontoereikend is om de discussie over het totale vergoedingsbedrag ten gronde en in rechte te kunnen voeren.
Vraag :
Zal dit gegeven de betrokken beheerder niet inspireren om minnelijk eerder een vergoeding aan de lage kant te bedingen?
Dit zijn slechts een kleine greep uit de vele situaties waarmee makelaars en klanten die niet voor een apart rechtsbijstandcontract kozen, kunnen geconfronteerd worden. De rode draad doorheen al deze voorbeelden is dat, niettegenstaande een Europese Richtlijn en de verankering in onze verzekeringswetgeving, de boar-verzekeraar toch in een comfortabelere situatie zit dan de makelaar en zijn klant. Belangenvermenging speelt, maar is niet altijd éénduidig aantoonbaar.
Verlieslatend
De cijfers die Assuralia, de beroepsvereniging van verzekeraars, jaarlijks over de tak rechtsbijstand publiceert, tonen telkens hetzelfde terugkerend fenomeen : rechtsbijstand is een verlieslatende activiteit voor de multibranchemaatschappijen. Dit in tegenstelling tot de gespecialiseerde rechtsbijstandverzekeraars. Vanuit economisch oogpunt is voor de boar-maatschappijen rechtsbijstand dus allerminst interessant. Er wordt daarom door hen weinig in de kwaliteit van deze dienstverlening geïnvesteerd. De vraag rijst waarom deze maatschappijen dan toch met gemiddeld lagere premies klanten voor deze waarborg blijven aantrekken.
Tenzij het omwille van de belangrijke cijfers voor de ba-afdeling als handig wordt ervaren om niet steeds een gespecialiseerde verzekeraar tegenover zich te hebben. Het verlies in de tak 'rechtsbijstand' wordt dan al gauw meer dan gecompenseerd door gunstige 'regelingen' door de ba-afdeling.
Les in statistiek
Een leek of een argeloze verzekerde kan de aangehaalde situaties niet inschatten, laat staan vermijden. Een verzekeringsagent kan dit al evenmin. Hij is met handen en voeten gebonden aan zijn principaal. Wij gaan ervan uit dat een klant dit verhoogde risico op belangenvermenging niet zal willen lopen. Van een makelaar mag verwacht worden dat hij zijn klant hiervoor behoedt door voor aparte rechtsbijstandpolis te kiezen. Hij moet alleen even verder kijken dan het administratieve gemak om de waarborg 'rechtsbijstand' automatisch mee in een boar-polis te verzekeren.
Misbruiken qua belangenvermenging doen zich niet om de tien schadegevallen voor. Vandaar dat tussenpersonen met een beperkte ervaring in schade ten onrechte de mening zijn toegedaan op beide oren te kunnen slapen. Een gespecialiseerde rechtsbijstandmaatschappij met zijn ervaring van tienduizenden dossiers per jaar wordt wekelijks met dergelijke belangenvermenging geconfronteerd. Voorkomen moet dan ook het moto zijn, want genezing is er niet.
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
